Hoe belangrijk is het uiterlijk van (Zwarte) Piet voor kinderen?

De Zwarte Pietendiscussie was dit jaar weer volop aanwezig. Voor- en tegenstanders demonstreerden tijdens de intocht in Meppel.

Het zijn voornamelijk volwassenen die zich in de discussie mengen. Terwijl Sinterklaas, over het algemeen, gezien wordt als een kinderfeest. Bij beide partijen hoor je kinderen dan wel terug in de argumentatie. Maar je hoort weinig van kinderen zelf wat ze ervan vinden.

Het over en weer geëmmer over Zwarte Piet hoort al net zo bij het Sinterklaasfeest als pepernoten en cadeaus. Dat was dit jaar dan ook niet anders. De ene partij vindt Zwarte Piet kwetsend en wil graag dat de figuur aangepast wordt. De andere groep wil dat Piet koste wat het kost zwart blijft.

Maar wat willen de Nederlandse kinderen? Als het voor hen niet uitmaakt als de Pieten andere kleuren hebben, kan het uiterlijk dan niet aangepast worden? Of als Piet juist zwart moet blijven volgens hen, moet Piet dan ook niet blijven zoals hij nu is?

Het is een regenachtige decemberdag. De kinderen van de Pieter Jongelingschool in Arnhem spelen desalniettemin buiten. Op het schoolplein wordt tikkertje en verstoppertje gespeeld. Van de sinterklaassfeer is nog maar weinig over.

Zo snel gaat dat dus bij de meeste kinderen. Na 5 december is Sinterklaas weg en is het feest ook meteen afgelopen. Voor volwassenen is dat meestal iets anders. De laatste jaren begint de Zwarte Pietendiscussie al ver voor pakjesavond en gaat hij ook na 5 december nog wel even door.

Kinderen die niet geloven
Mijn onderzoek begint in groep zeven van de Pieter Jongelingschool. In deze groep zitten kinderen van de leeftijd van tien tot elf jaar. Door middel van foto’s van verschillende alternatieve Pieten moeten zij aangeven wanneer zij Piet zien die bij Sinterklaas hoort.

Op de foto’s staan allerlei verschillende Pieten, maar er staat ook een foto van een man met een donker gekleurde huid tussen.

Omdat er donkere mensen zijn die zich beledigd voelen door het uiterlijk van Zwarte Piet ben ik benieuwd of kinderen misschien ook echt een link leggen tussen Zwarte Piet en een donker persoon.

De leerlingen van groep zeven zijn erg duidelijk. Zwarte Piet wordt voor het grootste deel gezien als Piet van Sinterklaas. Voordat de desbetreffende foto van Zwarte Piet langs komt roepen veel kinderen: ‘Ik heb nog geen echte Piet gezien!’ Alle alternatieve Pieten die de laatste jaren in het leven zijn geroepen, zijn niet echt aan hen besteed.

“Ik heb nog geen echte Piet gezien!”

Verder maakt geen enkel kind uit de groep een link tussen Zwarte Piet en een donkere man. Niemand vindt dat hij eruit ziet als Piet van Sinterklaas.

Kinderen die nog geloven
In groep twee (kinderen tussen de vier en vijf jaar) is de verwarring compleet als ze na de pauze binnenkomen. Waar ze al verbaasd zijn over een vreemd persoon voor de klas. Zijn ze, zo mogelijk, nog verbaasder dat we het over Sint en Piet hebben. Het is per slot van rekening al bijna kerst, volgens één van de kleuters.

In tegenstelling tot de kinderen van tien en elf jaar, geloven deze kinderen nog in Sinterklaas. Voor hen is het sprookje nog volop aan de gang. Zou dat in gevaar komen als het uiterlijk van Zwarte Piet veranderd?

Waarschijnlijk niet. Want volgens de kinderen uit groep twee hoeft Piet niet per se zwart te zijn. Alle andere Pieten kunnen ook prima bij Sinterklaas horen. Zelfs de Witte Piet wordt door bijna iedereen gezien als dé Piet van de Goedheiligman.

Verder wordt in deze groep ook nul keer de donkere man gekozen. De kinderen tussen de vier en vijf jaar vinden het sowieso raar dat die foto ertussen staat. “Dat is gewoon een man!”, merkt één van de kleuters op.

“Dat is gewoon een man!”

Kinderen die niet meer in Sinterklaas geloven willen Piet dus over het algemeen houden zoals hij is. Voor kinderen die nog wel geloven, maakt het uiterlijk van Piet eigenlijk niet zoveel uit. Opvallend is dat als het Sinterklaasjournaal een bepaalde Piet introduceert, hij er voor de meeste (nog gelovige) kinderen meteen bij hoort.

grafiek zwarte piet

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s